Racjonalna Terapia Zachowania (RTZ)

RTZ to nurt terapii krótkoterminowej  stworzony przez amerykańskiego lekarza psychiatrę Maxie C. Maultsby jr,  wywodzący się ze szkoły poznawczo – behawioralnej. Celem terapii jest rozpoznawanie niezdrowych myśli i nawyków i zamiana ich na zdrowsze. RTZ koncentruje się na teraźniejszości i przyszłości człowieka, bez zbędnego powracania do przeszłości.

Jest to metoda pracy z emocjami, służąca lepszym myślom i przekonaniom oraz zmianie zachowania. Najczęściej wykorzystywana jest do pracy z osobami doświadczającymi  trudności w radzeniu sobie z sytuacjami życiowymi, destrukcyjnymi nawykami oraz z własną emocjonalnością. Terapeuta koncentruje się  na tym, w jaki sposób osoba tworzy  irracjonalne myśli oraz niezdrowy dialog wewnętrzy wprowadzając się w cierpienie emocjonalne.  Model RTZ wyposaża pacjenta w techniki samopomocowe umożliwiające obserwację myśli i ich wpływ na nastrój, czy zachowanie. W efekcie obserwacji oraz stosowania technik tj.  relaksacja,  wyobrażenia, dochodzi do skutecznej poprawy samopoczucia i podniesienia jakości życia pacjenta.

U podstaw Racjonalnej Terapii Zachowań leży  idea wywodząca się z filozofii stoickiej zakładająca, że to nie fakty same w sobie wywołują emocje, ale nasze przekonania o tych faktach. Zwrócił na to uwagę  przedstawiciel  stoicyzmu Epiktet mówiąc, że to  „Nie zdarzenia nas smucą, ale to jak je widzimy.“ Oznacza to, żeto nie fakty nas denerwują, czy smucą, ale to my sami się denerwujemy poprzez nasze przekonania o tych faktach. Taka sama sytuacja może wywoływać całkiem różne reakcje emocjonalne, w zależności od  dokonanej oceny sytuacji.  W myśl zasad RTZ nie możemy zmienić faktów, ale zawsze możemy zmienić nasze niezdrowe przekonania o tych faktach – tym samym modyfikując nasze przekonania na zdrowsze, zmieniamy nasze emocje na bardziej pożądane.

Podstawowy model terapeutyczny w RTZ to „ABCD Emocji“ pozwalający klientowi uświadomić sobie skąd biorą się emocje:

A – Zdarzenie aktywujące (Twoje spostrzeżenia)
B – Przekonania (Twoje myśli i przekonania)
C – Emocje ( Twoje uczucia)
D – Zachowanie fizyczne (Twoje działanie)

Można za pomocą tego modelu przeanalizować w jaki sposób tworzymy swój nastrój. Pozwala on również  kontrolować własne emocje i wpływać na ich zmianę. Krótkoterminowa terapia RTZ może być stosowana zarówno do codziennych problemów i radzenia sobie ze stresem, jak i w przypadku trudnych problemów osobistych i rodzinnych, mających głębsze podłoże psychiczne.

Terapia Skoncentrowana  na Rozwiązaniach ma szerokie zastosowanie w wielu obszarach m.in. w leczeniu uzależnień, depresji, zaburzeń odżywiania. Sprawdza się  także w pracy z klientami doświadczającymi np. przemocy, konfliktów małżeńskich, problemów wychowawczych itp.


Bibliografia:

Maxie C. Maultsby jr. „ Racjonalna Terapia Zachowania“ Wydawnictwo Wulkan. 2008

Albert Ellis „Terapia krótkoterminowa“. Wydawnictwo GWP. 1999.